Urządzenia do ewakuacji i ratownictwa wysokościowego

Marcin ChrapkowskiBHP, Dobre praktyki, Przepisy, Sprzęt

Urządzenia do ewakuacji i ratownictwa wysokościowego to jeden z elementów umożliwiających sprawne przeprowadzenie akcji ratowniczej. W przypadku wyboru odpowiedniego sprzętu musimy wziąć pod uwagę kilka spraw. Po pierwsze oszacować poziom wyszkolenia naszych pracowników, po drugie poznać możliwość wykorzystania urządzenia w miejscu pracy, po trzecie określić rodzaj ewentualnych wydarzeń potencjalnie niebezpiecznych (scenariusze).

Rodzaje urządzeń do ewakuacji i ratownictwa wysokościowego:

  • Manualne – opuszczanie poszkodowanego wymaga operowania przyrządem
  • Automatyczne – przyrząd samoczynnie opuszcza poszkodowanego bez naszej ingerencji
  • Automatyczne z funkcją podnoszenia – umożliwia poodnoszenie i opuszczanie poszkodowanego bez ingerencji ratownika

Urządzenia ewakuacyjne manualne


Urządzenia te świetnie sprawują się w sytuacji, gdy trzeba opuścić poszkodowanego (np. z żurawia wieżowego) lub do autoratownictwa – zjechania na ziemię. Manualne urządzenia ewakuacyjne najczęściej zbudowane są z przyrządu zjazdowego (typowo zjazdowego lub bardzo zbliżonego) i liny o odpowiedniej długości dostosowanej do wysokości, na której znajduje się miejsce pracy.

Zjazd odbywa się manualnie, operator musi kontrolować wydawanie liny z przyrządu, dodatkowo kontrolując prędkość zjazdu dźwignią. W sytuacji, gdy musimy uwolnić poszkodowanego z systemu powstrzymywania spadania, należy albo odciąć sprzęt pracownika, albo skonfigurować urządzenie ewakuacyjne od razu z systemem wyciągowym do unoszenia. To rozwiązanie jest najtańsze w zakupie, jednakże złożoność systemu ewakuacji powoduje, że wymagane są częstsze szkolenia pracowników.

Automatyczne urządzenia ewakuacyjne


Automatyczne urządzenia do opuszczania zbudowane są z mechanizmu, który opuszcza poszkodowanego ze stałą prędkością. Ogromna zaletą jest fakt, że operator nie musi wykonywać żadnych dodatkowych operacji. Prędkość zjazdu można regulować trzymając linę w odpowiednim napięciu lub po prostu ją puścić i pozwolić urządzeniu działać samoczynnie. Podobnie jak w systemie manualnym, uwalnianie poszkodowanego wymaga dodatkowego systemu wyciągowego lub operacji odcięcia sprzętu pracownika.

Urządzenie to jest droższe w zakupie jednakże jest bardzo intuicyjne w obsłudze i nie wymaga częstych szkoleń. Zalecane jest szczególnie w miejscach, gdzie chcemy opuszczać pracownika lub samoczynnie się opuszczać.

Ewakuacyjne urządzenia z funkcją podnoszenia


Z pewnością ewakuacyjne urządzenie z funkcją podnoszenia jest najlepsze i najbardziej zaawansowane technologicznie. Łączy funkcję urządzenia opuszczającego i wielobloczka ukrytego w jednym mechanizmie. Funkcja opuszczania działa tak samo jak w opisanym powyżej urządzeniu ewakuacyjnym –opuszcza poszkodowanego samoczynnie ze stałą prędkością bez ingerencji operatora. Funkcja wyciągania i unoszenia możliwa jest dzięki wewnętrznemu mechanizmowi i tzw. „kierownicy” umożliwiającej wybieranie liny. Ważne jest to, że zmiana trybów nie wymaga żadnego przełączania mechanizmu z opuszczania na wyciąganie.

Automatyczne urządzenia z funkcją unoszenia poszkodowanego ze względu na swoją funkcjonalność są najlepszym wyborem. Urządzenie może służyć zarówno do autoratownictwa, opuszczenia poszkodowanego, uwalniania pracownika z systemu powstrzymywania spadania po upadku lub do wydobywania ofiary z zagłębień i innych miejsc poniżej poziomu zero.

Systemy wyciągowe


Jeżeli wykonujemy prace w zagłębieniach lub nie chcemy podczas akcji ratowniczej używać radyklanych metod jak wycinanie sprzętu osoby poszkodowanej wówczas niezbędne jest użycie systemu wyciągowego. Do ratownictwa wystarczą nam proste urządzenia z uwagi na fakt, że poszkodowanego musimy unieść na niewielką wysokość. Do takiego działania najlepsze będą systemy bloczków z blokadą lub systemy bazujące na innych rozwiązaniach (grzechotki transportowe, wyciągarki ręczne itp.).

Sytuacja znacznie się komplikuje, gdy musimy podnieść poszkodowanego na znaczną wysokość. W takiej sytuacji najprostszym rozwiązaniem jest użycie dedykowanych wyciągarek instalowanych na statywach wspomaganych urządzeniem samohamownym z funkcją awaryjnej wyciągarki. Ta droga jest najlepsza, gdyż już na etapie organizacji pracy w zagłębieniu „z góry” przygotowujemy się do ewentualnej akcji ratowniczej.

Jeżeli jednak nie dysponujemy statywem i wyciągarką to jedyną słuszną koncepcją jest posiadanie na wyposażeniu automatycznej wyciągarki z funkcją unoszenia. W ostateczności możemy posłużyć się technikami linowymi, jednakże za tą metodą musi stać wykwalifikowany, przeszkolony personel.

Jak i gdzie przechowywać sprzęt ewakuacyjny


Sprzęt ewakuacyjny powinien znajdować się w łatwo dostępnym miejscu w pobliżu wykonywanych prac. Dobrze, aby w miejscu pracy znajdowały się osoby przeszkolone z zakresu prowadzenia akcji ratowniczych. Pamiętajmy, aby sprzęt ewakuacyjny był zabezpieczony łatwozrywalną plombą. Plombowanie worków ze sprzętem ratowniczym jest bardzo istotne. Robi się to aby zapobiec „rozkradaniu sprzętu”. Zapobiegamy w ten sposób zabieraniu z worka kolejnych elementów, które mogą okazać się niezbędne podczas akcji ratowniczej, a mogłyby zostać wcześniej z niego wyjęte i użyte do standardowej pracy.

Nie daj się zaskoczyć – szkolenia z ratownictwa i ewakuacji


Podsumowując należy podkreślić, że tylko regularne, rzetelne i praktyczne szkolenia pozwalają na szybkie i bezpieczne przeprowadzenie akcji ratowniczej. Dlatego zachęcamy do skorzystania z naszych szkoleń z EWAKUACJI i RATOWNICTWA. Szkolenia odbywają się w zadaszonym ośrodku szkoleniowym lub miejscu wskazanym przez klienta z udziałem sprzętu dopasowanego do indywidualnych potrzeb i budżetu. Pod okiem naszej wykwalifikowanej kadry przećwiczymy wszystkie scenariusze ratownicze, co w przyszłości może radykalnie zwiększyć bezpieczeństwo pracowników!

Uzupełnieniem tematu jest wpis Praca na wysokości i scenariusze ratownicze
oraz Ewakuacja i ratownictwo podczas pracy na wysokości.